Zapomniana enklawa Armii Radzieckiej
Na pograniczu województw wielkopolskiego i zachodniopomorskiego, ukryte wśród lasów, znajduje się jedno z najbardziej tajemniczych miejsc w Polsce – Kłomino, dawniej znane jako Westfalenhof, a później Grodek. To miasto-widmo, które przez dziesięciolecia było zamkniętym garnizonem Armii Radzieckiej, dziś przyciąga nie tylko miłośników urbexu, ale również historyków i osoby zainteresowane powojenną historią Polski.
Od niemieckiej osady do radzieckiej bazy
Historia Kłomina sięga początku XX wieku, kiedy powstała tu niewielka osada leśna Westfalenhof. Przełom nastąpił po II wojnie światowej, gdy tereny te znalazły się w granicach Polski. W latach 50. władze polskie przekazały ten obszar Armii Radzieckiej, która utworzyła tu jeden ze swoich największych garnizonów w Europie Środkowej.
„To było miasto w mieście, całkowicie odizolowane od polskiej rzeczywistości. Mieszkańcy okolicznych wsi przez lata nie mieli tu wstępu” – relacjonują dziennikarze Głosu Wielkopolskiego, którzy odwiedzili opuszczone miejsce.
Życie w zamkniętej strefie
W szczytowym okresie, jak podają źródła historyczne, w Kłominie mogło stacjonować nawet 5 tysięcy osób – żołnierzy oraz ich rodzin. Powstała tu pełna infrastruktura:
- Bloki mieszkalne z wielkiej płyty
- Szkoły i przedszkola
- Sklepy, klub oficerski i kino
- Szpital oraz obiekty sportowe
- Kompleks koszarowy i magazyny wojskowe
- Znaczne koszty rozbiórki istniejącej zabudowy
- Zanieczyszczenie terenu (w tym prawdopodobne skażenie chemiczne)
- Odległość od większych ośrodków miejskich
- Skomplikowana sytuacja własnościowa gruntów
Miasto funkcjonowało jako samowystarczalna enklawa, odcięta od polskiego otoczenia. Życie toczyło się według radzieckich standardów i przepisów.
Exodus i upadek
Przełom nastąpił po transformacji ustrojowej w Polsce i rozpadzie Związku Radzieckiego. W 1992 roku, na mocy porozumień między rządami Polski i Rosji, Armia Radziecka opuściła Kłomino. Nagłe opuszczenie bazy pozostawiło po sobie miasto-widmo, które zaczęło popadać w ruinę.
Współczesne oblicze Kłomina
Dziś Kłomino to surrealistyczny krajobraz postapokaliptyczny. Dziennikarze Głosu Wielkopolskiego opisują:
„Opustoszałe bloki z wybitymi oknami, porośnięte mchem i dziką roślinnością. Wewnątrz budynków wala się porzucony sprzęt, dokumenty i przedmioty codziennego użytku. Na ścianach wciąż widoczne są napisy w cyrylicy, a w niektórych pomieszczeniach zachowały się nawet elementy wyposażenia.”
Mimo że oficjalnie wstęp na teren Kłomina jest zabroniony, miejsce to regularnie odwiedzają poszukiwacze przygód, co przyspiesza proces degradacji obiektów.
Próby rewitalizacji i przyszłość
Przez lata pojawiały się różne pomysły na zagospodarowanie terenu po byłej bazie – od centrum logistycznego po osiedle mieszkaniowe. Dotychczas żaden z projektów nie został zrealizowany. Specjaliści od nieruchomości wskazują na kilka przeszkód:
Dziedzictwo zimnej wojny
Kłomino stanowi materialny ślad po obecności wojsk radzieckich w Polsce – trwającej niemal pół wieku. Jego historia odzwierciedla szersze procesy polityczne i społeczne, które kształtowały powojenną Europę Środkową.
„To miejsce ma ogromny potencjał jako obiekt historyczny i turystyczny” – uważają niektórzy historycy. „Podobne dawne bazy wojskowe w innych krajach zostały przekształcone w muzea lub centra edukacyjne.”
Na razie jednak Kłomino pozostaje zapomnianym reliktem minionej epoki, powoli pochłanianym przez naturę, który wciąż budzi emocje i stanowi świadectwo złożonej historii polskich ziem zachodnich.
Foto: www.pexels.com
Leave a Reply